|
|
| Mattel Aquarius In 1980 kwam Sinclair met de ZX80. Een echte computer voor een fractie van de prijs die andere systemen zoals de Commodore PET kostten. Logisch dat vele fabrikanten in de jaren daarna een eigen homecomputer op de markt brachten. Ook Mattel, jawel van de Barbies, waagde een poging. Helemaal onlogisch was het niet dat Mattel in 1983 een eigen homecomputer op de markt wil brengen. Mattel Electronics verdiende miljoenen met de succesvolle spelcomputer de Mattel Intellivision. Mattel besluit een echte computer op de markt te brengen. Het wordt echter een van de grootste fiasco’s uit de computergeschiedenis. De Mattel Aquarius ziet het daglicht in juni 1983. Hij kost dan (in Engeland) 90 pond (ca. 150 euro). Al in oktober van dat jaar trekt Mattel zich terug. Ongeveer 20.000 Aquarius computers waren verkocht 80.000 minder dan verwacht.  De Aquarius was niet door Mattel zelf ontwikkeld. De computer was afkomstig van Radofin Electronics uit Hong Kong. Radofin produceerde al Intellivision. Radofin had 3 computers ontwikkeld. Mattel kocht de rechten op 2 ervan. Na een paar kleine aanpassingen, onder meer het toevoegen van grafische symbolen aan de karakterset, kwamen de computers op de markt als Aquarius I en Aquarius II. Maar het de verliezen liepen snel op en Mattel van de overeenkomst af. Radofin kreeg de rechten terug, de voorraden en een geldbedrag om de samenwerking stop te zetten. Had Mattel in de gaten dat de Aquarius een heel matige computer was? Radofin zou de Aquarius nog enige tijd produceren. In maart 1984 kwam de Aquarius II op de markt. Radofin kondigde aan in juli 1984 met de Aquarius III te komen. Hoewel de II nog zeer kort verkocht is, ontbreekt van de III elk spoor. De Aquarius had als grote voordeel zijn lage prijs ten opzichte van de concurrentie. Deze bestond o.a. uit de Sinclair ZX Spectrum, de Oric, de Texas Instruments TI 99/4A en de VIC 20. Van deze computers had de Aquarius het slechtste toetsenbord. De rubbertoetsjes waren klein en het gevoel of je de toets goed had ingedrukt ontbrak. Vaak miste je dus een letter in de tekst. Dan kwam je er achter dat je pijltjes toetsen niet ingedrukt kon houden om de cursor te verplaatsen. De spatiebalk op het 49 toetsen tellende toetsenbord was erg klein. Een pluspunt was de aanwezigheid van een resetknop, die bovendien door een opstaande rand slim beschermt was tegen het per ongeluk indrukken. Een ander zwak punt was het geheugen. De Aquarius had slechts 4 kB RAM geheugen. Een deel hiervan werd gebruik voor het beeldschermgeheugen en de systeem variabelen. Slechts 1,7 kB RAM was beschikbaar voor de gebruiker. De Aquarius had wel een cartridgepoort. Zo kon men toch grotere spellen spelen en er was ook een tekstverwerker en spreadsheat beschikbaar. Maar door het kleine geheugen kon er niet eens 1 pagina tekst gemaakt worden. De gebruiker moest dus elke alinea opslaan. En dan te bedenken dat de Aquarius, net als zijn concurrenten, alles op cassettebandjes opsloeg. Het is dus duidelijk dat een geheugen uitbreiding noodzakelijk was. De 4kB uitbreiding kostte al 20 pond, de 16 kB liefst 50 pond. De geheugenuitbreding maakte echter ook gebruik van de cartridgepoort. Aangezien de Aquarius maar 1 cartridge tegelijk kon gebruiken was dit dus niet de oplossing als men wilde tekstverwerken. De oplossing was de mini-Expander te kopen voor 50 pond.  Naast 2 cartridgepoorten kreeg de Aquarius ook 2 extra geluidskanalen en 2 joysticks. Met deze noodzakelijke uitbreidingen kostte de Aquarius al meer dan de ZX Spectrum. Werknemers van Mattel hebben toegegeven dat de Aquarius bewust onder de kostprijs werd verkocht om vervolgens royaal winst te maken met de uitbreidingen en software. Een voordeel was dat de Aquarius gebruik maakte van de populaire Z80 processor. De AY-3-8914 geluidchip was echter een lastig te programmeren. Zodoende was de Aquarius niet populair onder programmeurs. Ook het in Basic programmeren was niet eenvoudig. Het Microsoft Basic van de Aquarius gebruikte 8 van de 10 kB in het ROM. Het basic was dan ook beperkt qua commando’s. Zo ontbraken de FOR en NEXT opdrachten. Voor een uitgebreider basic kon je de Microsoft Extended Basic cartridge kopen. De documentatie bij de machine was echter wel goed verzorgd. Het handboek was duidelijk en er de belangrijkste zaken stonden op stevig kartonne bladen die als een flipover naast de computer gezet konden worden. De Aquarius maakte net als de ZX Spectrum gebruik van de mogelijkheid om een opdracht (bijvoorbeeld PRINT) met 1 toetsaanslag in te voeren. Een toetsenbord overlay werd meegeleverd om te zien welke opdracht bij een toets behoorde. Omdat het toetsenbord van de Aquarius niet geschikt was om veel op te typen was dit een goed systeem. Dat Mattel goed wilde verdienen aan de uitbreidingen blijkt uit de thermische printer. Deze drukte op 10 cm breed papier 40 tekens af en kostte 140 pond. Behoorlijk prijzig als men bedenkt dat de ZX printer voor de ZX Spectrum 40 pond kostte. En de smalle kassastrookjes uit dit soort printers zijn natuurlijk niet bruikbaar om brieven mee te maken. Ook de software was in vergelijking met andere systemen duur. De spellen kostten 15 tot 20 pond. De tekstverwerker en spreadsheat 50. Ook de datarecorder kostte dit bedrag. Alles bij elkaar werd de Aquarius in plaats van een goedkope computer een zeer duur apparaat. Duidelijk is dat de computer niet geschikt was voor serieuze toepassingen, maar ook als spelcomputer kwam hij tekort ten opzichte van de concurrenten. De Aquarius was dan ook geen succes. Momenteel is deze computer een gewild verzamelobject. De computer ziet er leuk uit en is in vergelijking met andere thuiscomputers uit die tijd zeldzaam. In Nederland is hij nog makkelijk te vinden. Dit komt omdat importeur Dunnet de Aquarius tegen een dumpprijs van 225 gulden op de Nederlandse markt bracht.  De Aquarius II is veel moeilijker te vinden. Deze beschikte over een echt toetsenbord en had standaard 16 kB en het Extended Basic. Verder is de machine identiek aan de Aquarius I. |